Etyka nowych technologii w oczach Polaków: AI, dane i krypto
Jak Polacy oceniają etykę AI, kryptowalut i zbierania danych? Sprawdź wyniki badania Minds & Roses i wnioski dla zwykłych użytkowników.
Etyka nowych technologii budzi w Polsce coraz większe emocje, a najnowsze badanie „Digital ethics” pokazuje, że Polacy są ostrożni wobec sztucznej inteligencji, kryptowalut i sposobu, w jaki firmy wykorzystują dane. Raport przygotowali naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego oraz eksperci Orange Polska, a sondaż przeprowadzono w maju 2026 roku na grupie 1000 dorosłych internautów.
Jak Polacy korzystają z generatywnej AI?
Z generatywnej sztucznej inteligencji korzysta 41% badanych. Kolejne 40% wie o jej istnieniu, lecz z niej nie sięga. Oznacza to, że przepaść między znajomością tematu a praktycznym użyciem jest w Polsce wyraźna, a jednocześnie spora część społeczeństwa już traktuje narzędzia AI jako element codziennej pracy i organizacji dnia.
Rozpoznawalność poszczególnych rozwiązań jest bardzo nierówna. Spośród osób znających pojęcie AI aż 77% kojarzy ChatGPT, natomiast polski model Bielik zna zaledwie 7% respondentów. Dla polskich twórców technologii to sygnał, że sama dostępność produktu nie wystarcza, by zbudować świadomość marki.
Obawy zawodowe są rzadkie
Tylko 15% użytkowników AI zadeklarowało obawy o to, że sztuczna inteligencja zagrozi ich pracy zawodowej. Ten wynik kontrastuje z dyskusjami medialnymi, w których temat zastąpienia pracowników przez algorytmy pojawia się bardzo często.
Czego Polacy najbardziej obawiają się w sieci?
Największy niepokój dotyczy dezinformacji i zbierania danych o zachowaniach użytkowników. Wskazało na nie 62% badanych. Na drugim miejscu znalazł się brak kontroli nad własnymi danymi online, który martwi 54% respondentów.
| Obawa | Odsetek badanych |
|---|---|
| Fake newsy i zbieranie danych o zachowaniach | 62% |
| Brak kontroli nad danymi online | 54% |
| Obawy o zawodową rolę AI (użytkownicy AI) | 15% |
Warto zauważyć, że obawy nie dotyczą wyłącznie cyfrowych treści. Badanie odnotowało także wzrost niepokoju związanego z wszczepami chipów, przesyceniem informacjami oraz samochodami autonomicznymi. Od 2020 roku zwiększył się również odsetek osób gotowych oddać dane osobowe w zamian za lepszą ofertę, co pokazuje rozdźwięk między deklaracjami a praktycznymi wyborami.
Jak Polacy oceniają kryptowaluty?
Wśród użytkowników kryptowalut 28% odczuwa zagrożenie. Głównym powodem jest brak zaufania do uczciwości firm zarządzających tymi aktywami. To ważna wskazówka dla rynku: w przypadku krypto problemem nie jest sama technologia, lecz wiarygodność podmiotów, które przechowują pieniądze klientów i zarządzają projektami.
Kto odpowiada za bezpieczeństwo cyfrowe?
Respondenci wskazali trzy główne podmioty, a wyniki są niemal wyrównane. Za bezpieczeństwo odpowiedzialne są w ich ocenie rządy (41%), firmy technologiczne (40%) oraz każdy użytkownik indywidualnie (40%). Taki rozkład pokazuje, że Polacy nie przerzucają odpowiedzialności wyłącznie na państwo, ale też nie czują się całkowicie samodzielni wobec zagrożeń.
Istotnym kontekstem są opinie ekspertów. Prof. Rafał Matera, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, zwraca uwagę, że generatywna AI przestała być eksperymentem i stała się narzędziem pracy. Dr hab. Agata Rudnicka z tego samego uniwersytetu wskazuje z kolei na problem zgód i regulaminów, które w praktyce często są klikane bez czytania. Monika Kulik z Orange Polska przypomina, że systemy decydują dziś o ofertach handlowych, kredytach i ocenach stanu zdrowia.
Co to oznacza dla Ciebie?
Wyniki badania pokazują, że większość Polaków korzysta z technologii, której do końca nie rozumie, a jednocześnie oczekuje, że ktoś inny zadba o ich bezpieczeństwo. Praktyczny wniosek jest prosty: warto regularnie sprawdzać uprawnienia aplikacji, ograniczać udostępnianie danych tam, gdzie nie są potrzebne, i weryfikować źródła informacji, zanim je udostępnimy. Przy inwestowaniu w kryptowaluty dobrze sprawdzić wiarygodność platformy i zespołu stojącego za projektem, bo to właśnie zaufanie do firm budzi największe wątpliwości. Wyniki pokazują też, że rośnie znaczenie edukacji cyfrowej, a osoby korzystające z AI powinny poznać jej ograniczenia, zanim zaczną opierać na niej decyzje zawodowe i finansowe.
Na podstawie: Bankier.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.